Το παραμύθι του αέρα

Ένα παραμύθι που έγραψαν και εικονογράφησαν οι μαθητές

 Το παραμύθι του αέρα

Μία μέρα με πολύ αέρα και βροχή, ένα κορίτσι που το έλεγαν Μυρτώ ήθελε να παίξει στην αυλή του σπιτιού της. Επειδή φυσούσε πολύ, η Μυρτώ ένιωθε στεναχωρημένη που ο καιρός χάλασε το παιχνίδι της.

Αποφάσισε να φορέσει αδιάβροχα ρούχα και ξεκίνησε να μαλώνει τον αέρα:

«Κύριε αέρα, γιατί μου χαλάς το παιχνίδι;»

Ο αέρας χαμογέλασε και της είπε: «Σε αυτή την πόλη, δεν υπάρχουν λουλούδια. Για να φυτρώσουν θέλουν βροχή, φως και αέρα.»

Η Μυρτώ τότε σκέφτηκε να φτιάξει ένα μικρό κηπάκι. Έριξε στο χώμα σπόρους και ζήτησε από τον αέρα να τους βοηθήσει να φυτρώσουν.

Ο αέρας φύσαγε μέρες και νύχτες για τη Μυρτώ, ώσπου φύτρωσαν τα λουλούδια της. Ήταν σκυλάκια, τριαντάφυλλα, μαργαρίτες και η αυλή της έγινε υπέροχη.

Η Μυρτώ είπε στον αέρα πως είναι αξιολάτρευτος. Από τότε, έπαψε να μαλώνει μαζί του και τις δύσκολες μέρες που φυσά του χαμογελά από το παράθυρο του σπιτιού της.

***

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: «Δημιουργώ και Καινοτομώ»

Τίτλος προγράμματος: «Ο αέρας»

Δράση: Δημιουργία παραμυθιού από τους μαθητές/τριες. Οι μαθητές/τριες ξεκινώντας με την φράση: «Μια μέρα με πολύ αέρα....» συνεχίζουν την ιστορία και δημιουργούν το δικό τους παραμύθι. Στη συνέχεια, χωρισμένοι σε ομάδες εικονογραφούν το παραμύθι τους.

Παιχνίδι:

Εάν θέλετε, μπορείτε να θυμηθείτε το παραμύθι τοποθετώντας τις ζωγραφιές του στη σωστή σειρά (χρονική διαδοχή γεγονότων).

Το παραμύθι του αέρα

Οι άνεμοι και τα σημεία του ορίζοντα

Οι άνεμοι και τα σημεία του ορίζοντα 

ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΥΛIΚΑ:

Βιβλίο Μυθολογία 5 «Οι Μοίρες, ο Προμηθέας, η Πανδώρα, ο Δευκαλίωνας και οι Άνεμοι», Σοφία Ζαραμπούκα, εκδόσεις: Κέδρος.

Ποικίλα χρώματα και υλικά για εικαστικές δημιουργίες.

ΣΤΟΧΟΙ:

Να ψυχαγωγούνται με την ανάγνωση κειμένων της μυθολογίας. (μυθολογία, παιδική λογοτεχνία, γλώσσα)

Να αναγνωρίζουν τα σημεία του ορίζοντα και τα ονόματα των ανέμων που αντιστοιχούν σε αυτά. (μελέτη περιβάλλοντος)

Να εκφράζονται ατομικά και ομαδο-συνεργατικά μέσω της εικαστικής τέχνης. (εικαστικά)

Να προσανατολίζονται στο χώρο με σημείο αναφοράς το σώμα τους. (μαθηματικά: χωροχρονικές σχέσεις, ψυχοκίνηση)

Να δίνουν και να ακολουθούν απλές οδηγίες μετακίνησης στο χώρο. (μαθηματικά: χωροχρονικές σχέσεις, ψυχοκίνηση)

ΔΡΑΣΕΙΣ:

Ανάγνωση μυθολογίας. Ανάγνωση από την παιδαγωγό του μύθου που αναφέρεται στο πως ο Δίας έκλεισε τους τέσσερεις ανέμους σε ασκό και ανέθεσε στον Αίολο να τους φυλάει, από το βιβλίο της Ζαραμπούκα. Συζήτηση με τους μαθητές/τριες, περιγραφή εικόνων και ανα-αφήγηση του μύθου από αυτούς/αυτές.

Εικαστική δημιουργία. Δημιουργία ατομικών ιχνογραφημάτων ή ομαδικών συνθέσεων (ανάλογα με τα ενδιαφέροντα των μαθητών/τριών) με τις προσωποποιημένες μορφές των ανέμων κι έχοντας ως έμπνευση την εικονογράφηση του βιβλίου της Ζαραμπούκα.

Εικαστική δημιουργία. Συμβολική απεικόνιση των τεσσάρων σημείων του ορίζοντα, καρτέλες για ψυχοκινητικό παιχνίδι.

Ψυχοκινητικό παιχνίδι: Οι μαθητές/μαθήτριες χωρίζονται σε τέσσερις ομάδες. Τοποθετούμε σε τέσσερα σημεία της τάξης και σύμφωνα με τον προσανατολισμό της (χρήση πυξίδας) τις καρτέλες που προηγουμένως δημιούργησαν και που απεικονίζουν συμβολικά τα σημεία του ορίζοντα. Κάθε ομάδα δημιουργεί κύκλο γύρω από την καρτέλα της. Με την υπόκρουση ταμπουρίνου ή μουσικής και ανάλογα με τις υποδείξεις της παιδαγωγού κινούνται οι «άνεμοι» του Βορρά/Νότου/Ανατολής/Δύσης. Παραλλαγή: όταν φυσά ΒΔ/ΒΑ/ΝΔ/ΝΑ «άνεμος» κινούνται ταυτοχρόνως οι μαθητές δύο ομάδων.

Ο Νάρκισσος

 Δανειστική βιβλιοθήκη.

Έναυσμα για την επιλογή αυτού του μύθου αποτέλεσαν οι νάρκισσοι που άνθισαν στην αυλή του σχολείου μας με τον ερχομό της Άνοιξης.

1. Βιβλίο: "Ο Νάρκισσος", συγγραφέας Κώστας Βασιλάκης, εικονογράφηση Κατερίνα Π. Βάγια, εκδοτικός οίκος: Α. Α. ΛΙΒΑΝΗ.

Ανάγνωση από την παιδαγωγό του μύθου. Συζήτηση με τους μαθητές/τριες, περιγραφή εικόνων και ανα-αφήγησή του από αυτούς/αυτές.

2. Συμβολική ζωγραφική. Ο μύθος ζωντανεύει μέσα από τις δημιουργίες των μαθητών/μαθητριών. Τα τρία σύμβολα που επιλέγουμε για την απεικόνιση του μύθου είναι: το λουλούδι (ως σύμβολο του όμορφου νέου/του Νάρκισσου), ο καθρέφτης (ως σύμβολο του κατοπτρισμού του Νάρκισσου στον μύθο) και το σκούρο μπλε χρώμα στον καθρέφτη, που παραπέμπει στα νερά της λίμνης, στην οποία είδε το είδωλό του. 

Τα έργα μας είναι ατομικά ιχνογραφήματα με μαρκαδόρους και κηροπαστέλ.

Παραδόσεις για τον Μάρτη

 Δανειστική βιβλιοθήκη.

Έναυσμα για την επιλογή αυτών των αναγνωσμάτων αποτέλεσε ο ερχομός του μήνα Μάρτη, που κύριο χαρακτηριστικό του είναι η αστάθεια στον καιρό, παρά τον ερχομό της άνοιξης.

Παραδόσεις 

Κατά τον Μάρτη, που είναι και ο πρώτος μήνας της Άνοιξης, ο καιρός είναι ακόμη άστατος. Άλλοτε είναι ζεστός κι ευχάριστος κι άλλοτε το κρύο είναι τσουχτερό. Όπως λέει και η παροιμία "Μάρτης είναι χάδια κάνει πότε κλαίει πότε γελάει". Ο λαός εξέφραζε αυτές τις καιρικές αλλαγές του μήνα μέσα από διάφορους θρύλους και παραδόσεις. 

Δανειστική βιβλιοθήκη.

Διαβάζουμε με τους μαθητές από το βιβλίο "Ζεί ο βασιλιάς Αλέξανδρος", θρύλοι και παραδόσεις, εκδ: Κίρκη, Ανθολόγηση: Άννα Χατζημανώλη, Εικονογράφηση: Αθηνά Σταμάτη την παράδοση:   - "Οι γυναίκες του Μάρτη" (Αθήνα, Ν.Πολίτης, Παραδόσεις, Α! τόμος, Νο 994).

Ανάγνωση από την παιδαγωγό τηςν παράδοσης. Συζήτηση με τους μαθητές/τριες, περιγραφή εικόνων και ανα-αφήγησή τους από αυτούς/αυτές.

Ζωγραφίζουμε τις γυναίκες του Μάρτη. Πρόκειται για ατομικά ιχνογραφήματα με μαρκαδόρους και ξυλομπογιές στο φόντο.

Καλώς ήρθες Μάρτη

ΜΑΡΤΗΣ

Σύμφωνα με το έθιμο, κάθε πρώτη του Μάρτη φορούμε στα χέρια των παιδιών βραχιόλια και δαχτυλίδια πλεγμένα με κόκκινη και άσπρη κλωστή. Τα "Μαρτάκια", όπως ονομάζονται, τα προστατεύουν για να μην τα κάψει ο ήλιος. Μόλις δούν το πρώτο χελιδόνι, αφήνουν το "Μαρτάκι" τους στα κλαδιά μίας αμυγδαλιάς. Κατά την παράδοση, το χελιδόνι θα το πάρει και θα το βοηθήσει να χτίσει τη φωλιά του.

 Αν και το Μάρτη υποδεχόμαστε την άνοιξη, η σημερινή μέρα βρήκε την πόλη μας με χιόνι. Μαθαίνουμε την παροιμία "Μάρτης είναι, νάζια κάνει, πότε κλαίει και πότε γελάει" και μιλούμε για τον ευμετάβλητο καιρό αυτού του μήνα, τον οποίο και στην πορεία θα παρατηρούμε.

Υποδεχόμαστε, λοιπόν, τον Μάρτη με τις εικαστικές μας δημιουργίες. Επιλέγουμε να απεικονίσουμε συμβολικά την παραπάνω παροιμία. Στο κέντρο της ζωγραφιάς μας σχεδιάζουμε το βραχιόλι του Μάρτη. Στο μισό της σελίδας ζωγραφίζουμε έναν ήλιο, που αναγγέλλει τον ερχομό της Άνοιξης. Στο υπόλοιπο μισό ζωγραφίζουμε το χιόνι, για να θυμόμαστε τον τρόπο που καλωσορίσαμε τον μήνα!

Τα έργα μας είναι ιχνογραφήματα με μαρκαδόρους και ξυλομπογιές στο φόντο. 

Δέντρα Πηγή Ζωής-Το Τελευταίο Δέντρο

 ΣΤΟΧΟΙ:

Να συζητούν, να μοιράζονται εμπειρίες, να αναζητούν πληροφορίες, να ανταλλάσσουν απόψεις, να μαθαίνουν, να επικοινωνούν. (γλώσσα, προφορική επικοινωνία)

Να καταλάβουν τις αιτίες καταστροφής του δάσους. (μελέτη περιβάλλοντος)

Να αποκτήσουν θετική στάση απέναντι στο δάσος και να ενεργοποιηθούν για την προστασία του. (κοινωνικοποίηση, οικολογική συνείδηση)

Να εκφράζονται ατομικά και ομαδο-συνεργατικά μέσω της εικαστικής τέχνης. (εικαστικά)

Να γνωρίσουν έργα των Ελλήνων ζωγράφων Κώστα Τσόκλη και Γιώργου Ξένου. (εικαστική αγωγή)

ΔΡΑΣΕΙΣ:

Συζήτηση, αναζήτηση πληροφοριών, παρατήρηση.

Οι μαθητές/τριες συζητούν, μοιράζονται εμπειρίες και ανταλλάσσουν απόψεις σχετικά  με την προσφορά του δάσους στους ανθρώπους (οξυγόνο/σωματική υγεία, επαφή με τη φύση/ψυχική υγεία, παροχή ξυλείας, χαρτιού, φρούτων, βοτάνων, φαρμακευτικών φυτών). Αναφέρονται στην ευεργετική προσφορά του δάσους στη βελτίωση του κλίματος της περιοχής, στην προστασία από πλημμύρες και στη στέγαση πολλών ζώων.

Εικαστική δημιουργία. Ομαδο-συνεργατικές συνθέσεις "Δέντρα".

Μαθαίνουν από τι κινδυνεύει το δάσος (υπερβολική υλοτόμηση για ξυλεία/θέρμανση, πυρκαγιές από υψηλή θερμοκρασία, γυαλιά, εμπρησμό, ανθρώπινη απροσεξία/ανευθυνότητα). Σκέφτονται τρόπους προστασίας του δάσους (ανακύκλωση, συμμετοχή σε αναδασώσεις, ευαισθητοποίηση της κοινωνίας, κλήση άμεσης δράσης σε περίπτωση πυρκαγιάς).

Γνωριμία με έργα των Ελλήνων ζωγράφων Κώστα Τσόκλη και Γιώργου Ξένου. Περιγραφή αυτών, εντοπισμός στοιχείων που μας εντυπωσιάζουν και έκφραση των συναισθημάτων που μας δημιουργούν.

Εικαστική δημιουργία. Ατομικά ιχνογραφήματα, που αποδίδουν τις πυρκαγιές.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ:

Η αξιολόγηση θα γίνει μέσω του βαθμού εκδήλωσης ενδιαφέροντος των μαθητών/τριών γύρω από το θέμα, του βαθμού συμμετοχής τους στις συζητήσεις και δράσεις που έχουν επιλεγεί, καθώς και μέσω της σύγκρισης των γνώσεων που προϋπήρχαν με αυτές που αποκτήθηκαν μετά το πέρας της διδασκαλίας.

ΕΙΣΑΙ ΕΝΑ ΘΑΥΜΑ

Δανειστική βιβλιοθήκη

Έναυσμα για την επιλογή αυτού του παραμυθιού αποτέλεσε η επεξεργασία της θεματικής ενότητας των εργαστηρίων δεξιοτήτων "Ενδιαφέρομαι και ενεργώ-κοινωνική συναίσθηση και ευθύνη".

Βιβλίο: "Είσαι ένα θαύμα", R.J.Palacio, εκδόσεις: ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ.

Ανάγνωση από την παιδαγωγό του παραμυθιού. Συζήτηση με τους μαθητές/τριες, περιγραφή εικόνων και ανα-αφήγησή του από αυτούς/αυτές. (παιδική λογοτεχνία-γλώσσα)

Εμβάθυνση στα μηνύματα του παραμυθιού. (κοινωνική ευαισθητοποίηση, συμπερίληψη)

Συμβολική απεικόνιση της ιστορίας μέσω ομαδο-συνεργατικών εικαστικών έργων. (εικαστική έκφραση και δημιουργία)

"Άγγιξε και δες τον κόσμο"

Μία ομαδική σύνθεση αφιερωμένη στα άτομα με προβλήματα όρασης.

(στάδια δημιουργίας)

Ζωγραφίζουμε τα "μάτια της ψυχής" με μαρκαδόρους σε κάνσον χαρτόνι και τα κολλούμε σε γυαλιστερό περίγραμμα από χρυσοχάρτονο. Τα τοποθετούμε σε διάταξη που να θυμίζει φτερά παγονιού πάνω σε κάνσον βαμμένο με κηρομπογιές. 

Η σύνθεση έχει ποικίλα ανάγλυφα στοιχεία και είναι ειδικά σχεδιασμένη για να μπορείς να "βλέπεις" τον κόσμο μέσω απτών τρόπων εκπομπής- λήψης μηνυμάτων.

(το έργο μας)

Ατομικά ιχνογραφήματα με καρκαδόρους: "Μάτια"

Τα παιδιά αυτά είναι ένα θαύμα.

***

Δανειστική Βιβλιοθήκη, στο πλαίσιο της θεματικής ενότητας "Κοινωνική συναίσθηση και ευθύνη" των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων.