Στο πλαίσιο του 4ου
εργαστηρίου δεξιοτήτων της θεματικής ενότητας «Ζω καλύτερα – Ευ ζην» με τίτλο
«Διατροφή και τέχνη» παρατηρήσαμε, περιγράψαμε και θαυμάσαμε έργα γνωστών εικαστικών
που περιλαμβάνουν το θέμα της διατροφής στις δημιουργίες τους. Εντοπίσαμε τα
στοιχεία που μας εντυπωσίασαν σε αυτές και εκφράσαμε τα συναισθήματα που
νιώθαμε παρατηρώντας τες.
(στάδια δημιουργίας)
(πεταλούδες)
(δέντρο)
Μάθαμε πως στην
τέχνη ένα έργο που απεικονίζει άψυχα αντικείμενα, όπως λουλούδια, τρόφιμα, σκεύη,
βάζα κτλ, ονομάζεται «Νεκρή φύση». Από τα έργα τέχνης που επεξεργαστήκαμε εντυπωσιαστήκαμε
ιδιαιτέρως με τη δημιουργία του Τζουζέπε
Αρτσιμπόλντο «Vertumnus»
κι επιλέξαμε να δημιουργήσουμε κι εμείς του δικούς μας «FoodArt» πίνακες.
(νούφαρο)
(νάρκισσος)
Τα υλικά που
χρησιμοποιήσαμε για τις δημιουργίες μας ήταν χαρτόνια, τα οποία κόψαμε σε
διάφορα μοτίβα (φύλλα, καρδιές, ράβδους, κτλ) και φρούτα. Τα συνδυάσαμε με
πολλή φαντασία, διασκεδάσαμε κατά τη δημιουργία των έργων, τα
θαυμάσαμε και απολαύσαμε μία γευστική φρουτοσαλάτα.
**********
Ο πίνακας του Τζουζέπε Αρτσιμπόλντο, που μας ενέπνευσε:
Ο πόλεμος είναι σκοτάδι και μαυρίλα, πύρινες φλόγες, καμένα και μαραμένα
λουλούδια.
"Ειρήνη είναι..."
Η ειρήνη είναι φως και χρυσαφιά χρώματα, λουλούδια, αγάπη, ομορφιά.
Ένα project με θέμα την Ειρήνη
Εικαστική αγωγή:
Ο Πάμπλο Πικάσο ήτανζωγράφος, χαράκτης, γλύπτης, ποιητής, σκηνογράφος και δραματουργός
Ισπανικής καταγωγής, ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του ρεύματος του
κυβισμού και της σύγχρονης τέχνης γενικότερα.
Με αφορμή τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου, ανατρέχουμε
στους πίνακες του PabloPicasso
και συγκεκριμένα σε ορισμένους αυτών με θέμα την Ειρήνη. Τους παρατηρούμε, τους
περιγράφουμε και εστιάζουμε στα χρώματα και στα σύμβολα που χρησιμοποιεί ο
καλλιτέχνης.
Επιλέγουμε το κλασικό έργο «Παιδί με το Περιστέρι», στο
οποίο ο Πικάσο σαφώς συνδέει την ελπίδα με την παιδικότητα καθώς και κάποια
λιγότερο γνωστά σκίτσα του που παραπέμπουν στην Ειρήνη, όπως «Ο χορός της
νιότης», το «Περιστέρι της ειρήνης», η μορφή της Ειρήνης και το μπουκέτο με τα
λουλούδια.
Αποδίδουμε σε σχετικό φύλλο εργασίας την ειρήνη είτε με
τον δικό μας τρόπο είτε πιο αφαιρετικά, προσπαθώντας τα σκίτσα μας να
παραπέμπουν στα έργα του ζωγράφου και αντιγράφουμε τη λέξη «ΕΙΡΗΝΗ» (portfolio: Γλώσσα).
Παιδική
λογοτεχνία:
Επεξεργαζόμαστε το παραμύθι "Το βιβλίο της ειρήνης", Τόντ Παρ, εκδόσεις: Μεταίχμιο: ακρόαση, συζήτηση, περιγραφή των εικόνων και κατανόηση/ανάπτυξη του νοήματος και των μηνυμάτων του.
Μουσική
αγωγή:
Ακούμε, απολαμβάνοντας και προσπαθούμε να μάθουμε το αντιπολεμικό τραγούδι "Τα ραφτικά της γιαγιάς".
Τραγούδι: Άννα Βίσση, μουσική: Σάκης Τσιλίκης, στίχοι: Λάζαρος Μπίκας, ενορχήστρωση: Χάρης Ανδρεάδης. Άλμπουμ "Το τζιτζίκι και η παρέα του", 1980.
**********
1. Τα έργα του Πάμπλο Πικάσο είναι φωτογραφίες από το
εποπτικό υλικό της εκπαιδευτικού.
2. το τραγούδι ανακτήθηκε από τον χρήστη στο YouTube «Αργύρη Παπαργυρίου» στις 29/10/2022. Χρησιμοποιείται μόνο για εκπαιδευτικούς σκοπούς.
Η
παιδαγωγός σχεδιάζει τα αρχικά γράμματα των ονομάτων των μαθητών/μαθητριών.
Έκαστος/εκάστη
μαθητής/μαθήτρια καλείται να εντοπίσει το αρχικό γράμμα του ονόματός του/της (γλώσσα).
Έκαστος/εκάστη
μαθητής/μαθήτρια στολίζει το αρχικό γράμμα του ονόματός του/της με τελείες και
αφηρημένα μοτίβα (εικαστική έκφραση, τεχνική πουαντιγιέ, λεπτή κινητικότητα).
Έκαστος/εκάστη μαθητής/μαθήτρια καλείται να
οδηγήσει το ρομπότ Bee-botστο αρχικό γράμμα του ονόματός
του/της (μαθηματικά, χωροχρονικές σχέσεις, προσανατολισμός στον χώρο, αρίθμηση,
αμφιπλευρικότητα: δεξιά – αριστερά, ρομποτική).
Οι
μαθητές/μαθήτριες δημιουργούν μία ομαδο-συνεργατική σύνθεση με τα αρχικά των
ονομάτων τους και στολίζουν την τάξη (εικαστική έκφραση).
Το «μουντζουρογράφημα» είναι το πρώτο πρώιμο στάδιο του παιδικού ιχνογραφήματος. Είναι η αρχική απόπειρα των παιδιών να εκφραστούν εικαστικά, αποτελεί σημαντική προσπάθεια οπτικο-κινητικού συντονισμού (συντονισμού ματιού-χεριού) και σύμφωνα με τις αρχές του μαθήματος της «Αισθητικής Αγωγής» ενίοτε παραπέμπει στη ζωγραφική των ανθρώπων των σπηλαίων.
Το «μουντζουρογράφημα» μέσα από την ακατέργαστη/αυθόρμητη ομορφιά του, την ανάμειξη χρωμάτων και υλικών ζωγραφικής και την κυκλική του φορά, παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον ως αυθεντική παιδική δημιουργία και μπορεί να αξιοποιηθεί ποικιλοτρόπως στα χέρια του/της παιδαγωγού ή του γονιού, ώστε να ενθαρρύνει/ενισχύσει κάθε δημιουργική απόπειρα των παιδιών.
Έχοντας ως στόχο μας την ενθάρρυνση, την αποδοχή κάθε εικαστικού πονήματος των μαθητών/μαθητριών μας, και αξιοποιώντας μία ιδέα που βρήκαμε στην ομάδα «Παιδικός πλανήτης» του Facebook (ανάρτηση 23/09/2022 με πηγή το Pinterest), καθοδηγήσαμε τα παιδιά να δημιουργήσουν τα δικά τους «ανθρωπάκια», αξιοποιώντας τα «μουντζουρογραφήματά» τους είτε μεμονωμένα είτε συνεργαζόμενα με κάποιον/κάποια φίλο/φίλη τους.
Το αποτέλεσμα ήταν θαυμάσιο και αποτυπώνεται στα έργα τους, τα οποία τα παιδιά χάρηκαν τόσο που εξέφρασαν την επιθυμία να τα πάρουν στο σπίτι.
________________
Ευχαριστούμε θερμά την ομάδα που προαναφέραμε και ιδιαιτέρως τα μέλη αυτής που έκαναν τη σχετική ανάρτηση για τη διάχυση της όμορφης ιδέας.
Η ποίηση στην οποία κάθε διαδοχική λέξη
διαθέτει από την προηγούμενή της μία επιπλέον συλλαβή ή ένα παραπάνω γράμμα. Η
έναρξη γίνεται με λέξη μονοσύλλαβη, την οποία διαδέχεται δισύλλαβη, έπειτα
τρισύλλαβη, τετρασύλλαβη κ.ο.κ. Εναλλακτικά, το κείμενο μπορεί να συντίθεται
από ακολουθία λέξεων ενός, δύο, τριών, τεσσάρων κ.ο.κ. γραμμάτων.
Έχοντας αυτά
τα δομικά χαρακτηριστικά, το ποίημα σχηματικά θυμίζει ρόπαλο.
Προτάσεις αξιοποίησης:
Κατανοούμε τα ποιήματα, περιγράφουμε τις
εικόνες τους, εκφράζουμε τα συναισθήματα/σκέψεις που μας δημιουργούν.
Μαθαίνουμε τους στίχους και εξασκούμαστε
στην απαγγελία τους. Ζητούμε από τα παιδιά να παραταχθούν σε σειρά και με την
υπόδειξη της παιδαγωγού έκαστο να εκφωνεί μια λέξη, εκείνη που συμφωνήσαμε πως
του αντιστοιχεί.
Το πρώτο ποίημα ενδείκνυται και για δραματοποίηση
σε ζεύγη. Αμφότερα μπορούν να αξιοποιηθούν τις πρώτες ημέρες ως παιχνίδια
γνωριμίας και σύνδεσης των μελών της ομάδας.
__________________
*Ευχαριστώ θερμά τη φιλόλογο Ματίνα
Γκούτζιου, εκ της οποίας άντλησα γνώση για τους ροπαλικούς στίχους ή φράσεις
και -κατόπιν- αποπειράθηκα να ετοιμάσω δύο μικρά ποιήματα-παιχνίδια που θα
δουλέψουμε στην τάξη με τη δημιουργική μου ομάδα.
* Πίνακας/κάδρο, έργο μαθήτριας, 2022
*Κολλάζ, έργα μαθητών που με απεικονίζουν,
2021 και 2022
Δύο ιχνογραφήματα με μαρκαδόρους, των οποίων τα έντονα χρώματα, η πλαισίωση της ανθρώπινης φιγούρας και η τμηματοποίηση στο φόντο κίνησε το ενδιαφέρον μας.
Αυθεντικές παιδικές δημιουργίες με χρώμα, κίνηση, φαντασία, 2021-2022.
Ένα παραμύθι εικονογραφημένο από τα παιδιά κείμενο: Χαρά Καλλιανίδου
"Μια φορά κι έναν καιρό, στο βασίλειο των εντόμων και των ζουζουνιών, ζούσε ένα μικρό, ξεχωριστό σκουληκάκι.
Ό,τι το έκανε ξεχωριστό δεν ήταν η ομορφιά του. Βλέπετε, το σκουληκάκι δεν ήταν ολωσδιόλου όμορφο.
Κάθε άλλο. Ήταν σκυφτό και ζαρωμένο και σέρνονταν αργά, αργά στο χώμα. Κι όμως, όλους τους κέρδιζε με το δικό του μοναδικό τρόπο...
Η πασχαλίτσα πέρναγε ατελείωτες ώρες μαζί του παίζοντας και γελώντας! "Μα πόσο κέφι και χιούμορ έχεις, αγαπημένε μου φίλε!", συνήθιζε να του λέει.
Τα μυρμήγκια του χρωστούσαν ευγνωμοσύνη. Κάθε καλοκαίρι που αγωνιζόταν να μαζέψουν φαγητό στη φωλιά τους για το δύσκολο χειμώνα...το σκουληκάκι υπομονετικά τα βοήθαγε. Ακόμη και οι εργατικές μέλισσες είχαν να λένε για το πόσο έξυπνο, ευχάριστο και ακούραστο ήταν. Μια μέρα το σκουληκάκι συνάντησε στο δρόμο του το πιο όμορφο έντομο που υπήρχε. Μια πεταλούδα με πλουμιστά φτερά.
Δεν την είχε ξαναδεί στο βασίλειο."Καλημέρα πεταλούδα. Με κρατάς συντροφιά στη βόλτα μου;", ρώτησε.
"Αδύνατον", απάντησε αυτή κοφτά."Εσύ σέρνεσαι αργά στη γη, μα εγώ πετώ ψηλά, κεφάτα και γοργά! Άσε που είσαι τόσο, μα τόσο ασχημούλι!"
Το σκουληκάκι ντράπηκε. Έσκυψε το κεφάλι κι ακόμη πιο αργά και βαριά συνέχισε να σέρνεται προς τη φωλιά του. Ήθελε να κρυφτεί και να μην ξαναβγεί ποτέ.
Τα υπόλοιπα έντομα που άκουσαν την κουβέντα μαζεύτηκαν γύρω από το σκουληκάκι. Μάταια προσπαθούσαν να του φτιάξουν το κέφι...Μία λύση υπήρχε:να κουβαλήσουν το μαγικό καθρέφτη της ψυχής.
Η φαντασμένη πεταλούδα, μόλις είδε το λαμπερό καθρέφτη βιάστηκε να πετάξει για να δει το είδωλό της.
Μα...τι κακό! Ο καθρέφτης έδειχνε ένα καφετί, γερασμένο πλάσμα με σκληρό πρόσωπο. Βλέπετε, αυτός δεν ήταν ένας συνηθισμένος καθρέφτης. Ήταν ο καθρέφτης της ψυχής.
Τα έντομα κουβάλησαν στα φτερά τους τον καθρέφτη και τον έστησαν μπροστά στο σκουληκάκι.
Μέσα από τον καθρέφτη ξεπρόβαλε η εικόνα μίας πολύχρωμης, χαμογελαστής πεταλούδας με λαμπερά φτερά και γλυκό πρόσωπο.
Ο καθρέφτης αντανακλούσε την πραγματική ομορφιά: την ομορφιά της ψυχής!
Και η ψυχή από το σκουληκάκι ήταν πράγματι όμορφη!"
"Η ομορφιά της ψυχής"
Ένα παραμύθι εικονογραφημένο από τους μαθητές μου με αφορμή μια μικρή ανέκδοτη παιδική ιστορία που κάποτε έγραψα και δεν είχε εικόνες.
Το σχολικό έτος 2021-2022 το επεξεργαστήκαμε στο πλάισιο της θεματικής ενότητας "Ενδιαφέρομαι και Ενεργώ- Κοινωνική Συναίσθηση και Ευθύνη" των εργαστηρίων δεξιοτήτων.